Je bevindt je hier: home/over tsjechië

Welkom in Tsjechië, land voor actieve vakanties

Land & cultuur 

Algemeen
Het vroegere Tsjecho-Slowakije is in 1992 opgesplitst in Tsjechië en Slowakije, is lid van de EU en heeft de Tsjechische kroon nog als valuta; de euro komt in 2010.Tsjechië heeft ruim 10 miljoen inwoners, is 2 x groter dan Nederland. De meeste mensen leven in de hoofdstad Praag, zo’n 1,3 miljoen. Er is dus nog veel ruimte in Tsjechië en dat is te zien als je er door heen reist, fietst of loopt. Het is een ideaal land om er een actieve vakantie te vieren. Je vindt er een landschap met heuvels en bergen, vlakke gebieden met rivieren en meren, kuuroorden, nationale parken en pittoreske dorpjes, prachtige architectuur, uitstekend bier en vriendelijke mensen. Het klimaat is droger dan in Nederland, een echt landklimaat met soms strenge winters en warme zomers. De verdeling van religie onder de bevolking in Tsjechië is: niet-kerkelijk 40 %, rooms-katholiek 39 %, protestant 5 %, orthodox 3 % en overig 13 %.  

Bevolking
De Tsjechen zien zichzelf graag als spil tussen Oost en West. Grote verschillen tussen jou en de bevolking in Tsjechië hoef je niet te verwachten. Je ondergaat geen cultuurschok, hoewel de taal Slavisch is en geheel anders dan het Nederlands. Als je met mensen uit dit land kennismaakt, merkt je al snel dat zij op dezelfde manier denken en ook dezelfde dingen nastreven: een huisje, een boompje en een beestje. En natuurlijk een weekendhuisje (chata) in een natuurgebied. Vooral de bewoners uit de grote industriesteden hebben vaak een huisje of een oude, gerenoveerde boerderij op het platteland.
Man en vrouw zijn op papier gelijkgesteld, maar over het algemeen doen de vrouwen meer in het huishouden dan de mannen en dat terwijl de meeste vrouwen er ook nog een fulltime baan naast hebben! 

Geschiedenis
Al ver voor onze jaartelling leefden er mensen in Tsjechië. Van de vierde tot eerste eeuw voor Christus werd het land bevolkt door Keltische stammen. Voor de komst van de Slavische volken woonden er Germanen, terwijl ook de Romeinen korte tijd hun invloed hebben gehad. De Slaven, afkomstig uit het Europese deel van Rusland, kwamen pas in de vijfde eeuw. De Tsjechische stammen vestigden zich in het stroomgebied van de rivier de Moldau (Vltava). Samen met de Slowaken, die in een oostelijker streek verbleven, werden ze verenigd binnen het Groot-Moravische Rijk. In de 10e eeuw viel het rijk uiteen voor ongeveer 1.000 jaar.
Na de Eerste Wereldoorlog werden beide landen herenigd in de republiek Tsjecho-Slowakije. In de periode na de Tweede Wereldoorlog had de Communistische Partij alle macht in handen. De Praagse lente, glasnost en perestrojka brachten grote veranderingen. In 1990 werden voor het eerst weer vrije verkiezingen gehouden. Twee jaar later werd de republiek opgesplitst in Tsjechië en Slowakije. 

Taal
De Tsjechische taal leren is niet zo eenvoudig. Ook de uitspraak kan u hoofdpijn of een stijve tong bezorgen. De grammatica is uiterst gecompliceerd. Van alle Slavische talen is de Tsjechische het moeilijkst. Wat dacht je van 7 naamvallen? De taal laat geen woord met rust, de Tsjechen verbuigen bijna elk woord. Toch is het aantrekkelijk om wat woorden Tsjechisch te leren als je er vakantie viert en de Tsjechen waarderen het uiteraard. De jonge generatie spreekt trouwens meer en meer ook Duits en Engels, zodat het steeds makkelijker wordt om in Tsjechië te communiceren met de bevolking. 

Gastronomie
Het eten behoort tot een van de tradities van Tsjechië. Sommige specialiteiten zijn zo typisch, dat ze nergens anders in Europa voorkomen. Het zijn vooral de ’knoedels’ in verschillende soorten en smaakvariëteiten, vaak met gebraden varkensvlees en zuurkool gegeten.
De maaltijd is niet compleet zonder een glas bier. De niet-bier-drinkers kunnen hun hart ophalen aan een goed glas wijn, waarvan Melnik, Roudnice en Zernoseky de bekendste zijn.
Het Tsjechische bier (pivo) wordt als beste ter wereld beschouwd. De bekendste zijn: het Pilsner en het Budvar. Je komt talloze soorten bier tegen, zoals ook Staropramen,  Smichov, Velké Popovice en Staro Brno. Het Tsjechische bier heeft een iets lager alcohol percentage.In de streek van Melnik vind je heerlijke landwijnen, zoals o.a. de Bilá Ludmila.
Andere traditionele dranken zijn: Slivovice (met pruimen), de likeur Borovicka en de Becherovka, een likeur op basis van planten. 

Landschap & klimaat

Landschap
Tsjechië heeft een landschap van laagvlaktes die door gebergten van elkaar worden gescheiden. De landschappen zijn grofweg in drie gebieden te verdelen:
De vlakten en gebergten van het Boheemse massief
Dit massief is een heuvelachtig gebied dat de Boheemse laagvlakte in een wijde boog omsluit. Dit massief omvat in het noorden het Sudetengebergte met als hoogste top de Schneekoppe of Snežka (1603 meter) in het Reuzengebergte.
Ten westen hiervan ligt het Ertsgebergte of Krušné hory, dat de noordwest- en noordgrens met Duitsland markeert en rijk is aan delfstoffen, o.a. bruinkool. Aan de voet hiervan ligt het vulkanische Duppauergebergte (Doupovské hory) met veel minerale bronnen, waardoor de Tsjechische kuuroorden zijn ontstaan. In het zuidoosten ligt het Fichtelgebergte en het Boheemse Woud, gemiddeld ca. 1150 meter hoog. De Boheemse laagvlakte bestaat in het zuiden uit het lage massief van Zuid-Bohemen en o.a. het Luschnitzer bekken. Ten noordwesten hiervan ligt het heuvellandschap van het Brdawoud (tot 850 meter hoog) en de heuvellandschappen van Noordwest-Bohemen. In het oosten wordt Bohemen van Moravië gescheiden door de Moravische hoogten (tot 660 meter hoog).
Aan de voet van Jizerské hory ligt het Boheems Paradijs (Cesky raj), een natuurgebied met grillige zandsteenrotsen. Vlak bij Praag ligt de Tsjechische Karst (Cesky kras), een gebied dat bekend is om zijn druipsteengrotten.

De Silezisch-Moravische corridor
Dit is een licht heuvelachtig gebied tussen het Boheemse en het Moravische deel, dat bestaat uit sedimenten en vulkanische gesteenten. Moravië is over het algemeen betrekkelijk vlak met lage bergen en heuvels van het Boheems-Moravisch Hoogland in het westen.

De vlakten en gebergten in Moravië
Dit jongere gebergte maakt deel uit van het westelijk deel van de Karpaten; de landschappen van Moravië vallen samen met de Witte en Kleine Karpaten.
Ten noorden van Brno ligt een bekend kalksteengebied met veel druipsteengrotten, onderaardse meertjes en rivieren, de Moravische Karst (Moravsky kras) 

Klimaat
Tsjechië heeft een enigszins vergelijkbaar klimaat met Nederland, maar er zijn ook weer verschillen, want het is meer een landklimaat. In een continentaal middelgebergte als het Boheemse Woud zijn duidelijke verschillen. De winters zijn er langer en kouder dan bij ons. De meeste neerslag valt in de winter, grotendeels als sneeuw. De lente en herfst duren er kort en kunnen onbestendig zijn. Maar mooi en stabiel weer komt ook dan geregeld voor. In mei en oktober zijn mist en flinke nachtvorst overigens een normaal verschijnsel. De zomers zijn echter warmer en zonniger dan in Nederland. Wel is er in de hogere gebieden een grotere kans op regen- en onweersbuien in de namiddag. In de zomer, maar vooral in de vroege herfst is er goede kans op langere periodes van stabiel droog en zonnig weer. In de herfst trekt de mist vaak in de loop van de dag op en zorgt voor fraaie plaatjes van in uitbundige herfstkleuren gehulde bomen. De herfst is in deze streek dus ook nog een prima wandeltijd! 

Regio’s

Regio Západočeské Lázně (West-Bohemen)
In het westen van Tsjechië kun je een unieke tour maken langs de kuuroorden met hun promenades en helende bronnen. In de vallei van de Teplá zijn 12 kuuroorden met baden met temperaturen tussen 42 en 72 Celsius. Er zijn diverse wandelroutes door de natuur, vaak volgen ze de bedding van de Ohře rivier. Ook hier begint het massief van het Krušné gebergte dat 130 kilometer lang is.Je kunt prachtige romantische parken en architectuur zien in de plaatsen Mariánské Lázně, Františkovy Lázně and Lázně Kynžvart. Er is een nationaal park genoemd Slavkovský les, waar je terecht komt in veenland en moerassen, een 35 km lang kanaal en de jongste vulkaan van Tsjechië, de Komorní hůrka, gelegen in vulkanisch gebied met natuurlijke bronnen en carbon dioxide. In West-Bohemen zijn drie grote water gebieden met de reservoirs  Skalka, Jesenice en het meer Amerika.

Regio Severozápadní Čechy (Noord-West Bohemen)
Het Krušné gebergte biedt super mogelijkheden voor fietsers en wandelaars voor een sportieve vakantie; het gebergte ligt tussen 800 tot 1000 meter hoog.Krušnohorská magistrála leidt je naar de omgeving van Děčín, waar je terecht komt in een wereld van kalkzandstenen rotsen en de vallei van de berg Děčínský Sněžník, met 721 meter het hoogste punt in dat gebied. Het nationaal park České Svýcarsko, ook wel genoemd Tsjechisch Zwitserland, is een adembenemend mooi natuurgebied met rotsachtige wildernis, ideaal om met de mountainbike of lopend te ontdekken. Als je een boot neemt op de Kamenice rivier kun je vanaf de boot de grootste stenen brug van Europa zien en in Děčín is een kuuroord vanwaar je kunt fietsen naar Dolní Žleb, het laagste punt van Tsjechië. In deze regio Noordwest Bohemen vind je ook veel landerijen met hop, de grondstof voor het brouwen van het heerlijke Tsjechische bier. 

Regio Český sever (Noord Tsjechië)
Lužické is een bergachtig- en vulkanisch gebied waar wandel- en fietspaden zigzaggend lopen langs rotsen als kegels, ontstaan door vulkanische invloeden.Het Jizerské gebergte is een zeer populair gebied aan het worden voor fietsers, aantrekkelijk door de hoge rotsachtige pilaren in het gebied.Het Krkonoše gebergte is het hoogste in Tsjechie, met de hoogste berg de Sněžka, 1603 meter hoog. Hier is uitgebreid netwerk van wandel- en fietspaden; voor fietsen heb je een goede conditie nodig, want de hoogteverschillen zijn soms aanzienlijk. In dit gebied vind je een goede infrastructuur van “fietsbussen” waardoor transport fietsvriendelijk is gemaakt. 

Regio Střední Čechy en Český ráj (Net buiten de hoofdstad Praag)
De gouden hoofdstad Praag, waar het dagelijks leven een hectische indruk maakt, wordt omringd door een fraai heuvelachtig landschap op korte afstand van de hoofdstad. Je kunt hier de regio’s Hřebeny and Brdy bezoeken; voormalige militaire gebieden en het prachtige bosrijke landschap van Krivoklatsko, waar de rivier de Berounka door heen meandert. Witte rotspartijen vind je in Český Kras, zandstenen formaties in Kokořínsko, je vindt er de reusachtige dam Slapy en in Český Ráj ontmoet je de cultuur van Tsjechië ten voeten uit in kastelen, ruines, uitkijkpunten en romantische meren. 

Regio Šumava (West Tsjechië; nationaal park)
Šumava is het grootste nationaal park van Tsjechië en is een door de UNESCO beschermd gebied.Dit nationaal park is een parel aan natuur en een heel aantrekkelijke bestemming voor fietsen, wandelen, kanovaren. Er zijn een aantal informatie centra gebouwd met tentoonstellingen over het leven in het nationaal park. Šumava bestaat uit drie gedeelten: west, centraal en zuid. Je kunt de bron van de Moldau (Vltava) rivier bezoeken en pittoreske plaatsjes bezoeken zoals Kvilda waar je kunt genieten van lekkernijen van een traditionele bakkerij. De rivier de Moldau stroomt in het Lipno meer en verder naar het prachtige stadje Český Krumlov en uiteindelijk bereikt de rivier de hoofdstad Praag. 

Regio Jižní Čechy (Zuid Bohemen)
Zuid Bohemen, dat is touren door een fantastisch landschap van diepe bossen, heuvels en een prachtig merengebied met talloze kleine- en grotere meertjes en zandputten in de omgeving van Trebon.Door dit merengebied loopt een uitgebreid netwerk van fietsroutes waar je dagen lang kan fietsen.In het landschap liggen de reusachtige rotspartijen van Česká Kanada, waar je nog een tocht kan maken met een locale stoomtrein door fascinerende natuur.Je vindt er ook de mystieke atmosfeer van het Novohradské gebergte, waar sluimerende dorpjes liggen en je kunt het prachtige kasteel Hluboká bezoeken in Hluboká nad Vltavou. Dichtbij is de universiteitsstad České Budějovice met zijn zwarte toren aan het grote plein van 1 hectare, midden in de stad. In Zuid Bohemen is het ook de moeite waard om de bijzondere plaatsen te bezoeken als Holašovice en het beroemde Český Krumlov met zijn kasteel en openlucht theater in de tuinen van het kasteel. In Cesky Krumlov kun je ook genieten van culturele evenementen en muziekfestivals en langs de rivier de Moldau (Vltava) culinair getuige zijn van de vele kanovaarders die de rivier afzakken, dwars door de stad. Er zijn meer interessante plaatsen zoals Jindřichův Hradec en de historische stad Pisek met de oudste stenen brug over de Otava rivier en waar je heerlijk kan zwemmen in een natuurlijk zwembad in de rivier.  

Regio Východní Čechy (Oost Bohemen)
De belangrijkste plaatsen in deze regio zijn Hradec Králové en Pardubice, waar de fiets een traditionele manier van transport is. Dit gebied is vriendelijk om te fietsen, omdat de hoogteverschillen klein zijn en er is een bijzonder uitkijkpunt: de berg Kunětická, waar je bij goed zicht een kwart van het land Tsjechie kunt zien, aldus wordt gezegd. In Litomyšl vind je een mooi  renaissance kasteel, in Polička zie je ruines van een middeleeuws fort. Loop je op het plein van Svitavy, dan loop je door de langste arcade in Tsjechië. Het gebied is ideaal om per fiets te verkennen en het massief van Orlicke te volgen, dat vrij constant op een hoogte blijft van zo’n 1000 meter en mogelijkheid biedt om renaissance plaatsen te bezoeken.In het gebied van Broumovsko kun je zandstenen rotsformaties bezoeken en verder naar het oosten kom  je in Adršpach, waar imposante graniete rotstorens het landschap domineren. 

Regio Jižní Moravia (Zuid Moravie)
Aarzel niet om Moravie te bezoeken. Je treft er een hele speciale regio, dat je hart zal stelen.Zuid Moravie is een gebied met wijngaarden, boomgaarden in bloesem en vruchtbare grond.Je vindt er berkenbossen en orchideeën velden, de witte Karpaten bergen en mysterieuze charme van de bossen langs de Morava en Dyje rivieren. Zorg dat je niet de locale wijnkelders mist en proef de wijnen van Mikulov of Břeclav. Moravie is ook bekend om folklore en gastvrijheid.Voor een actieve vakantie is het gebied zeer aantrekkelijk, er is prachtige natuur en cultuur. Plaatsen als Lednice en Valtice hebben en zeer specifieke architectuur en imposante kastelen.Brno is de hoofdstad van de regio en ten noorden van de stad vind je een gebied bekend van de vele druipsteengrotten: Moravský Kras.  

Fauna
De dierenwereld van Tsjechië is van een Midden-Europees karakter; in de bergen komt een alpien aandoende fauna voor met o.a. marmotten, gemzen, moeflons en sneeuwmuizen. Grote roofdieren als de wilde kat en de lynx komen nog sporadisch voor.
In de wateren van Tsjechië zwemmen karpers, forellen, snoeken en palingen. In het natuurreservaat ZehuSice bij Kutna Hora leven witte herten die verder in Europa niet meer voorkomen. In grote stuwmeren leven gigantische meervallen. Ooievaars nestelen in het hele land en er komen talrijke watervogels voor in de Donauvlakte. Bijzondere vogels zijn verder de steenarend en de drieteenspecht in het Reuzengebergte en de Mala Fatra. 

Flora
In de bergachtige gebieden vindt je de rijke veelzijdige flora van Midden-Europa: uitgestrekte bossen met zowel loofhout (esdoorn, lijsterbes, eik, beuk, berk) als naaldhout (grove den, arve, spar, lariks, taxus); verder Veratrum nigrum, berendruif, vele soorten orchideeën, Sorbus sudetica, en vele andere, vaak endemische, alleen hier voorkomende plantensoorten.
De boomgrens ligt tussen 1200 en 1400 meter. In de rivierdalen treft je vaak een parkachtig landschap aan. Ongeveer 30% van het landoppervlak bestaat uit bos. Kijk voor nog meer informatie over Tsjechië op www.tourism.cz  en www.infocentrum.cz .